15 książek fantasy z silną bohaterką. Najlepsze powieści z kobietą w roli głównej

„Silna bohaterka” to hasło, które w opisach książek robi się coraz bardziej puste. Zwykle sprowadza się do tego, że kobieta potrafi władać mieczem, jest zadziorna albo nikogo się nie boi. Mnie interesuje coś innego – postać, która ma realny wpływ na to, co dzieje się w książce. Która podejmuje decyzje i później musi z nimi żyć, nawet jeśli były błędne. Która na końcu historii jest kimś innym niż na początku.

Silna bohaterka w fantasy nie musi być anty-facetem w spódnicy

Siła bohaterki nie musi mieć nic wspólnego z mięśniami czy fizyczną przewagą. Vin z Z mgły zrodzonego zaczyna jako wystraszona uliczna złodziejka. Rin z Wojny Makowej robi rzeczy, za które trudno ją lubić, ale niemożliwe jest odwrócić od niej wzrok. Nona z Czerwonej Siostry jest zabójczynią, zanim w ogóle zrozumie, kim chce być. To właśnie tego rodzaju bohaterek – sprawczych, niedoskonałych, zmieniających się pod wpływem tego, co je spotyka – szuka najczęściej czytelnik, który ma dość dodatku do męskich postaci pierwszoplanowych.

Czytelnicy szukają takich historii z konkretnego powodu – chcą utożsamiać się z kimś, kto realnie kształtuje swój los, a nie tylko na niego reaguje. Kobieca protagonistka, która popełnia błędy, ponosi ich konsekwencje i mimo to idzie dalej, jest po prostu bardziej wiarygodna niż postać bez skazy. Dlatego zamiast definiować silną bohaterkę przez to, co potrafi zrobić mieczem, warto patrzeć na to, jakie decyzje podejmuje i co ją te decyzje kosztują.

Najlepsze bohaterki fantasy, dark fantasy i romantasy

W tym zestawieniu znajdziesz zarówno:

• klasyczne fantasy,
• dark fantasy,
• romantasy,
• epickie sagi z kobietą w roli głównej.

Jeśli szukasz książek fantasy z silną bohaterką, która nie jest jedynie dodatkiem do fabuły, poniższe tytuły będą dobrym punktem startowym. Uwzględniłem zarówno powieści z jedną główną bohaterką, jak i historie wieloperspektywiczne, w których kobiece postacie odgrywają kluczową rolę.

Zebrałem piętnaście książek, w których kobieca protagonistka rzeczywiście napędza fabułę. Od głośnych bestsellerów, przez uznane klasyki, po tytuły, które w Polsce wciąż nie mają tego rozgłosu, na jaki zasługują.

Najlepsze książki fantasy z silną bohaterką

Jeśli szukasz fantasy z kobietą w roli głównej, która napędza fabułę własnymi decyzjami, poniższe tytuły będą dobrym wyborem.

1. Z mgły zrodzony – Brandon Sanderson

O czym jest książka? Świat od tysiąca lat rządzony jest przez nieśmiertelnego Imperatora, a popiół nieprzerwanie sypie się z nieba. Kelsier, charyzmatyczny złodziej z planem obalenia tyranii, zbiera ekipę do skoku stulecia – i wciąga do niej dziewczynę z ulicy, o której istnieniu magicznych zdolności sama nie wie.

Kim jest bohaterka? Vin dorastała w gangach, ucząc się, że zaufanie kończy się zdradą. Kiedy odkrywa w sobie moc alomancji, zaczyna się dla niej powolna, bolesna nauka czegoś znacznie trudniejszego niż spalanie metali – nauka wiary w ludzi i w siebie samą.

Dlaczego warto ją poznać? Sanderson zbudował tu jeden z najbardziej precyzyjnych systemów magii w gatunku, ale to droga Vin od przestraszonej sieroty do kogoś, kto decyduje o losach imperium, trzyma tę książkę w pamięci na długo. Rzadko zdarza się bohaterka, której rozwój jest tak spójny i tak dobrze uzasadniony fabularnie.

2. Piąta Pora Roku – N.K. Jemisin

O czym jest książka? Kontynent regularnie niszczą kataklizmy geologiczne tak potężne, że ludzkość nauczyła się żyć w ich cieniu. Kiedy trzęsienie ziemi rozrywa świat na nowo, poznajemy trzy kobiety w trzech różnych momentach życia, których losy okażą się splecione znacznie mocniej, niż się wydaje.

Kim jest bohaterka? Powieść przedstawia trzy kobiety: Damayę, Syenitę i Essun. Spośród głównych postaci najważniejszą rolę odgrywa Essun. Essun jest orogenką – osobą zdolną kontrolować siły geologiczne, znienawidzoną i wykorzystywaną przez świat, który się jej boi. Szuka porwanej córki, a każdy krok tej podróży kosztuje ją coraz więcej.

Dlaczego warto ją poznać? Jemisin napisała powieść, w której gniew bohaterki jest w pełni uzasadniony i nigdy nie zostaje uproszczony do jednej emocji. Narracja prowadzona częściowo w drugiej osobie sprawia, że doświadczenie Essun staje się osobiste w sposób, jakiego rzadko doświadcza się w fantasy.

3. Wojna Makowa – R.F. Kuang

O czym jest książka? Rin zdaje egzamin, który daje jej szansę na ucieczkę z prowincjonalnego życia i miejsce w elitarnej akademii wojskowej. To, co zaczyna się jak historia o awansie społecznym, zamienia się w brutalną opowieść o wojnie, imperializmie i cenie władzy.

Kim jest bohaterka? Rin jest inteligentna, uparta i głodna – dosłownie i w przenośni. W miarę jak odkrywa w sobie moc szamańską, coraz trudniej oddzielić jej pragnienie sprawiedliwości od żądzy zemsty.

Dlaczego warto ją poznać? To jedna z najbardziej kontrowersyjnych protagonistek współczesnego fantasy, bo Kuang nie próbuje uczynić Rin sympatyczną za wszelką cenę. Obserwowanie, jak trauma i wojna stopniowo wypaczają jej osąd i prowadzą do coraz bardziej skrajnych decyzji, to lektura, po której trudno spać spokojnie.

4. Cień Bogów – John Gwynne

O czym jest książka? Krainę Vigrid zamieszkują ludzie i potomkowie upadłych bogów, a stara przepowiednia mówi o nadchodzącej wojnie, która zdecyduje o losie świata. Trzy postacie, każda z innym pochodzeniem i innymi motywacjami, zmierzają ku nieuniknionemu starciu.

Kim jest bohaterka? Orka to wojowniczka po czterdziestce, żyjąca z dala od polityki wielkich klanów, dopóki nie zostaje wciągnięta w konflikt, którego wolałaby uniknąć. Jej lojalność wobec rodziny i przybranych dzieci jest silniejsza niż jakakolwiek przepowiednia.

Dlaczego warto ją poznać? Rzadko trafia się w fantasy dojrzała bohaterka, która nie musi udowadniać swojej wartości młodością ani urodą. Orka walczy nie dlatego, że jest wybranką losu, tylko dlatego, że broni tego, co kocha – i to czyni ją jedną z bardziej wiarygodnych postaci w całej serii.

5. Zakon Drzewa Pomarańczy – Samantha Shannon

O czym jest książka? Świat podzielony jest między Wschód, gdzie smoki chronią ludzi, i Zachód, gdzie smoki uznaje się za demony. Kiedy starożytne zło budzi się po wiekach snu, losy kilku kobiet z odległych zakątków świata zaczynają się splatać.

Kim jest bohaterka? Historia rozpisana jest na kilka głównych postaci, ale to Tané, wychowana od dziecka do roli jeźdźca smoka, i Ead, ukrywająca swoją prawdziwą tożsamość na obcym dworze, dźwigają ciężar całej fabuły.

Dlaczego warto ją poznać? To rzadki przykład epickiego fantasy, w którym większość głównego składu to kobiety podejmujące decyzje o losach świata, a żadna z nich nie istnieje wyłącznie jako uzupełnienie czyjejś historii. Ogromna, ale wciągająca lektura dla osób, które lubią rozmach Sandersona.

6. Sabriel – Garth Nix

O czym jest książka? Za Murem, oddzielającym Stare Królestwo od reszty świata, magia działa inaczej, a zmarli nie zawsze zostają tam, gdzie powinni. Kiedy jej ojciec, nekromanta służący życiu, znika, Sabriel musi przejąć jego obowiązki i wyruszyć na poszukiwania.

Kim jest bohaterka? Sabriel wychowała się poza Starym Królestwem, w bezpiecznej szkole, ale od dziecka szkolono ją do roli, której nigdy nie chciała przyjąć przedwcześnie. Musi nauczyć się władać magią śmierci szybciej, niż jest na to gotowa.

Dlaczego warto ją poznać? To książka sprzed lat, która wciąż broni się lepiej niż wiele współczesnych propozycji. Sabriel jest opanowana, metodyczna i podejmuje decyzje z zimną krwią nawet wtedy, kiedy w środku się boi – dokładnie tak, jak powinna wyglądać dobrze napisana postać zmuszona do dorastania w biegu.

7. Zemsta najlepiej smakuje na zimno – Joe Abercrombie

O czym jest książka? Zdradzona i pozostawiona na śmierć najemniczka wraca do gry z jednym celem – zemstą na siedmiu osobach odpowiedzialnych za jej upadek. To, co zaczyna się jako prosta lista do wykreślenia, komplikuje się z każdym kolejnym nazwiskiem.

Kim jest bohaterka? Monza Murcatto to jedna z najbardziej bezwzględnych protagonistek fantasy – doświadczona najemniczka i dowódczyni, której legenda okazuje się bardziej złożona, niż początkowo sądzą inni bohaterowie. Abercrombie nie ułatwia jej życia i nie próbuje uczynić jej zemsty czymś szlachetnym.

Dlaczego warto ją poznać? Jeśli szukasz bohaterki, która nie jest dobra i wcale nie musi taką być, żeby czytelnik trzymał za nią kciuki, Monza jest jednym z najlepszych przykładów. Historia zemsty prowadzona jest z takim rozmachem, że trudno się od niej oderwać.

8. Kłamstwa szklanych wież – Piotr Tango

Skoro mowa o bohaterkach, które płacą za swoją siłę realną cenę, nie mogę pominąć własnej propozycji – choć obiecuję, że nie robię tego wyłącznie z autorskiej próżności.

O czym jest książka? Radymicz to miasto pełne magicznych urządzeń, gdzie wygoda i nowoczesność skrywają sieć zależności równie brutalną jak w każdej mafijnej metropolii. Gildie walczą o kontrolę nad magią z politykami i służbami specjalnymi, a losy trojga bohaterów – w tym uciekającej z biednego południa tropicielki – splatają się w intrydze przekraczającej granice państw i klas społecznych.

Kim jest bohaterka? Calida należy do zakonu czczącego magiczne bestie zwane Înwe. Zostaje ukarana za coś, co w innych okolicznościach byłoby cnotą – własną dobroć – i ta niesprawiedliwość zmusza ją do ucieczki w nieznane. Nie jest wojowniczką z powołania, ale świat, w którym się znalazła, szybko uczy ją, że bierność nie jest opcją.

Dlaczego warto ją poznać? Calida funkcjonuje w świecie zbudowanym na dwóch różnych systemach magicznych i sieci intryg, gdzie każda decyzja ma konsekwencje wykraczające poza nią samą. Jeśli podobają ci się światy Locke’a Lamory czy Szóstki wron, ale brakuje ci polskiego charakteru w tym klimacie, to dobry moment, żeby sprawdzić, jak wygląda ta konwencja u nas.

9. Mojra: Przeklęte dzieci Inayari – Agnieszka Kulbat

O czym jest książka? Zakon Inayari leży na odludziu, otoczony wiecznym śniegiem i morzem, które regularnie wyrzuca na brzeg zwłoki. Kobiety szkolą się tam na medyczki, runiczne albo skrytobójczynie – dopóki na terenie klasztoru nie pojawia się śmiertelnie ranny, tajemniczy mężczyzna.

Kim jest bohaterka? Rayn jest jednocześnie medyczką i runiczną, władającą mocą ognia. Ratując życie przybysza w sposób, na jaki nie powinna się odważyć, zostaje z nim związana magiczną więzią, która zaciera granicę między jej myślami a jego. Od tego momentu każda jej decyzja waży więcej, niż mogłaby przypuszczać.

Dlaczego warto ją poznać? To polski debiut, który udowadnia, że nie trzeba wielkiego wydawcy, żeby zbudować przekonujący system magiczny i bohaterkę, która trzyma fason nawet wtedy, gdy fabuła kusi ją do rozmiękczenia. Rayn nie ucieka od trudnych wyborów, a to właśnie one definiują ją najmocniej.

10. Czerwona Siostra – Mark Lawrence

O czym jest książka? Nona trafia do klasztoru Słodkiej Łaski niemal przypadkiem, uciekając przed egzekucją. Zakonnice szkolą tam dziewczęta na zabójczynie na usługach cesarstwa, a talent Nony okazuje się większy, niż ktokolwiek się spodziewał – i bardziej niebezpieczny.

Kim jest bohaterka? Nona Grey od dziecka jest naznaczona mocą, której nie rozumie i nad którą nie do końca panuje. Jej lojalność wobec nielicznych osób, które ją kochają, jest bezwzględna – podobnie jak jej gniew wobec tych, którzy ją skrzywdzili.

Dlaczego warto ją poznać? Lawrence napisał postać, która jest jednocześnie dzieckiem i zabójczynią, a to napięcie nigdy nie znika z kart książki. Nona rozwija się przez całą trylogię Księga Przodka w sposób, który rzadko zdarza się w fantasy łączącym motywy coming-of-age z brutalnością typową dla literatury dla dorosłych.

11. Czwarte Skrzydło – Rebecca Yarros

O czym jest książka? Violet miała spędzić życie wśród ksiąg jako skryba, ale matka zmusza ją do wstąpienia do akademii jeźdźców smoków – miejsca, w którym większość kandydatów nie dożywa pierwszego roku. Rywalizacja o przetrwanie miesza się tu z polityką i niebezpieczną fascynacją.

Kim jest bohaterka? Violet zmaga się ze schorzeniem, które czyni ją fizycznie słabszą od reszty kandydatów, więc od pierwszego dnia musi polegać na sprycie i determinacji zamiast siły. To właśnie ta przewaga intelektu nad muskułami czyni ją wyjątkową na tle rówieśników.

Dlaczego warto ją poznać? Czwarte Skrzydło zdominowało ostatnio rozmowy o fantasy, a Violet jest dobrym przykładem bohaterki, która udowadnia swoją wartość mimo fizycznych ograniczeń, nie dzięki nim. To lektura dla osób, które chcą się wciągnąć w coś szybkiego i emocjonalnego.

12. Krew i Popiół – Jennifer L. Armentrout

O czym jest książka? Poppy od dziecka żyje jako Wybrana – odizolowana od świata, otoczona strażą, przeznaczona do rytuału, którego szczegółów nikt jej nie wyjaśnia. Kiedy poznaje tajemniczego strażnika, jej uporządkowane, kontrolowane życie zaczyna się rozpadać.

Kim jest bohaterka? Poppy przez lata uczono posłuszeństwa, ale pod tą fasadą kryje się ciekawość świata i determinacja, by w końcu zacząć decydować o sobie samej. W miarę rozwoju fabuły z biernej figurantki zamienia się w kogoś, kto realnie wpływa na losy królestwa.

Dlaczego warto ją poznać? To jedna z najczęściej poszukiwanych bohaterek ostatnich sezonów, a jej droga od odizolowanej dziewczyny do osoby świadomej własnej siły jest dobrze poprowadzona nawet dla czytelników spoza grona fanów romantasy.

13. Żmija i Skrzydła Nocy – Carissa Broadbent

O czym jest książka? Oraya dorasta w ludzkiej społeczności funkcjonującej pod rządami potężnych wampirzych rodów, wychowywana przez najpotężniejszego z nich. Kiedy zostaje zmuszona do wzięcia udziału w brutalnym turnieju, stawką staje się nie tylko jej życie, ale i pozycja, jaką zdołała sobie wywalczyć w świecie, który jej nie chce.

Kim jest bohaterka? Oraya jest człowiekiem w świecie, który jej gatunek uważa za pożywienie, a mimo to odmawia bycia ofiarą. Trenowała całe życie, żeby przetrwać wśród istot silniejszych od niej fizycznie, i to sprawia, że jej zwycięstwa kosztują naprawdę dużo.

Dlaczego warto ją poznać? Oraya nie ma magii ani nadprzyrodzonej siły, więc każdą przewagę musi wypracować sama – sprytem, obserwacją i uporem. To rzadki przypadek bohaterki, która wygrywa mimo ewidentnej słabości punktu wyjścia, a nie dzięki ukrytemu potencjałowi.

14. Miasto Jadeitu – Fonda Lee

O czym jest książka? Na wyspie Kekon klany rządzą za pomocą magicznego nefrytu, dającego nadludzkie zdolności tym, którzy potrafią go nosić. Kiedy równowaga sił między dwoma największymi klanami zaczyna się chwiać, rodzina No Peak musi walczyć o przetrwanie na kilku frontach jednocześnie.

Kim jest bohaterka? Shae Kaul wraca do Kekonu po latach spędzonych za granicą, z dala od rodzinnych obowiązków i przemocy związanej z nefrytem. Zostaje wciągnięta z powrotem w politykę klanu i musi znaleźć swoje miejsce między lojalnością rodzinną a własnymi przekonaniami.

Dlaczego warto ją poznać? Shae jest strategiem, nie wojowniczką z pierwszej linii, a jej siła objawia się w decyzjach politycznych i umiejętności czytania ludzi. To pierwszy tom Sagi o Zielonych Kościach – fantasy bliższe sadze rodzinnej niż typowej opowieści o mieczach i magii – i właśnie dlatego wyróżnia się na tle gatunku.

15. Córka Bogini Księżyca – Sue Lynn Tan

O czym jest książka? Xingyin dorasta w ukryciu na Księżycu razem z matką, boginią wygnaną za kradzież eliksiru nieśmiertelności. Kiedy jej moc zaczyna zwracać niebezpieczną uwagę, musi uciec na Dwór Niebiański i tam, pod fałszywym imieniem, budować swoją przyszłość od zera.

Kim jest bohaterka? Xingyin trenuje magię i łucznictwo, żeby zdobyć pozycję, która pozwoli jej uwolnić matkę z wygnania. Jej determinacja rośnie z każdą przeszkodą, a decyzje, które podejmuje, kosztują ją znacznie więcej niż tylko fizyczny wysiłek.

Dlaczego warto ją poznać? Powieść czerpie z chińskiej legendy o bogini księżyca Chang’e, co daje jej mitologiczne zaplecze rzadkie w zachodnim fantasy. Xingyin łączy w sobie czułość wobec rodziny z twardym uporem w dążeniu do celu, co czyni ją jedną z ciekawszych bohaterek ostatnich lat w tym gatunku.