Bestiariusz fantasy – skąd naprawdę wzięły się smoki, elfy, orkowie i cała reszta
Kiedy czytasz fantasy, elfy, krasnoludy i smoki wydają się czymś tak oczywistym, jakby istniały od zawsze w dokładnie tej postaci, w jakiej je znasz – wysokie, mądre, nieśmiertelne elfy, niscy, brodaci górnicy-krasnoludy, bestialscy, prymitywni orkowie. A prawda jest taka, że większość z tych obrazów ma zaledwie kilkadziesiąt lat, nie tysiące. To, co dziś wydaje się […]
Mitologia słowiańska dla twórców fantasy – bogowie, demony i obrzędy, z których zbudujesz swojsko-epicki świat
Otwórz dowolny poradnik worldbuildingu po angielsku, a natrafisz na to samo, co zawsze – Odyn, Thor, elfy z Alfheimu, druidzi, Avalon. Cała anglosaska fantasy żywi się tą samą, wyeksploatowaną do cna pulą mitologiczną, aż trudno dziś napisać cokolwiek z runami i krukami, żeby nie zabrzmiało jak kalka Neila Gaimana. A obok tego leży cała, osobna […]
Prezent dla fana fantasy – kompletny przewodnik prezentowy
Kupowanie prezentu dla kogoś, kto czyta fantasy, ma opinię łatwego zadania – „przecież to tylko książka, wystarczy coś z tej samej półki” – a w praktyce jest to jedno z trudniejszych zadań prezentowych, jakie znam. Gatunek dzieli się dziś na tyle podgatunków, o których pisałem szerzej w osobnym artykule, że kupienie „byle jakiej fantasy” komuś, […]
Najlepsze książki fantasy 2026 – kompletna lista z podziałem na podgatunki
Każda kolejna lista „najlepszych książek fantasy” w internecie robi dokładnie to samo – wrzuca do jednego worka Tolkiena, Sarah J. Maas i Sapkowskiego, jakby to były porównywalne, wymienne pozycje z tej samej półki. Nie są. Pisałem już szeroko o tym, że fantasy dzieli się dziś na tyle wyraźnie odrębnych podgatunków, że polecenie grimdarku komuś, kto […]
Umiesz przeczytać ten tytuł. Pytanie, czy go rozumiesz
Wyniki najnowszej edycji międzynarodowego badania kompetencji dorosłych pokazują, że Polska wypadła najsłabiej wśród krajów OECD biorących udział w badaniu. Ale to nie jest prosta historia o zapaści intelektualnej narodu. To historia podwójna: o realnym pogorszeniu kompetencji i o tym, jak coraz mniej chce nam się rzetelnie odpowiadać na pytania, których zadawanie nikomu nic nie kosztuje. […]
Książki fantasy z ilustracjami – idealne na prezent
Są książki, które czyta się raz i odstawia na półkę. I są takie, które zostają na wierzchu, bo co jakiś czas ma się ochotę otworzyć je na chybił trafił i popatrzeć. Wydania ilustrowane fantasy należą do tej drugiej kategorii. Grubszy papier, twarda oprawa, ilustracje wplecione w tekst albo rozłożone na całą stronę – to wszystko […]
Co czytać po Czwartym Skrzydle i Iron Flame? Najlepsze książki dla fanów Rebekki Yarros
Czwarte Skrzydło zrobiło z jeźdźcami smoków i wojskowymi akademiami to, co Wiedźmin zrobił kiedyś z zabójcami potworów. Rebecca Yarros wrzuciła czytelników do Akademii Wojskowej Basgiath, kazała im polubić bohaterkę, która nie powinna przetrwać pierwszego dnia szkolenia, i zafundowała im tempo, od którego trudno się oderwać. Problem pojawia się, gdy skończy się seria albo gdy człowiek […]
Książki fantasy z silną bohaterką – 15 powieści z kobietą w roli głównej
15 książek fantasy z silną bohaterką. Najlepsze powieści z kobietą w roli głównej „Silna bohaterka” to hasło, które w opisach książek robi się coraz bardziej puste. Zwykle sprowadza się do tego, że kobieta potrafi władać mieczem, jest zadziorna albo nikogo się nie boi. Mnie interesuje coś innego – postać, która ma realny wpływ na to, […]
15 książek podobnych do Władcy Pierścieni
Jest taki moment po skończeniu Władcy Pierścieni, kiedy człowiek odkłada książkę i czuje pustkę. Nie chodzi o to, że brakuje fabuły – chodzi o ten specyficzny nastrój. Stare królestwa, które powoli odchodzą. Wyprawa, która zmienia bohaterów na zawsze. Poczucie, że czyta się coś, co istniało zawsze, tylko wcześniej nikt tego nie zapisał. Zebrałem piętnaście tytułów, […]
Twarda i miękka magia w fantasy – co to znaczy i po co ci ten podział
Kiedy ktoś pyta mnie, jaki system magii lubię najbardziej, zawsze odpowiadam pytaniem – a lubisz wiedzieć, jak działa silnik w twoim samochodzie, czy wolisz po prostu wsiąść i pojechać? Bo to jest w gruncie rzeczy ta sama różnica. Jedni czytelnicy chcą magii jak inżynierii – z zasadami, kosztami i ograniczeniami, które da się rozpisać na […]